Sinh học 6 Bài 39: Quyết - Cây dương xỉ
Quyết là nhóm thực vật sinh sản bằng bào tử như rêu, nhưng khác nhau về cấu tạo cơ quan sinh dưỡng và sinh sản. Vậy sự khác nhau đó là gì? Chúng ta cùng tìm hiểu thông qua nội dung bài giảng dưới đây!
Mục lục nội dung
1. Tóm tắt lý thuyết
1.1. Quan sát cây dương xỉ
a. Cơ quan sinh dưỡng
- Có rễ, thân, lá thật có mạch dẫn
- Lá non cuộn lại ở đầu
- Lá già có cuống dài, có nhiều túi bào tử
b. Túi bào tử và sự phát triển của dương xỉ
- Dương xỉ sinh sản bằng bào tử
- Quá trình phát triển: Cây dương xỉ (Mặt dưới có các đốm chứa túi bào tử) → Túi bào tử có các vòng cơ → Bào tử → Nguyên tản phát triển từ bào tử → Cây dương xỉ con mọc ra từ nguyên tản.
1.2. Một vài loại dương xỉ thường gặp
Có thể nhận ra một số cây dương xỉ nhờ đặc điểm lá non cuộn lại.
1.3. Quyết cổ đại và sự hình thành than đá
- Tổ tiên của quyết hiện nay là những loài quyết thân gỗ lớn, sống cách đây khoảng 300 triệu năm.
- Do sự biến đổi của vỏ trái đất những khu rừng này bị chết và bị vùi sâu dưới đất.
- Do tác dụng của vi khuẩn, sức nóng, sức ép của tầng trên trái đất mà chúng dần thành than đá.
2. Bài tập minh họa
Câu 1: Hãy vẽ sơ đồ tóm tắt chu trình sinh sản của dương xỉ?
Hướng dẫn giải
Câu 2: Điền từ thích hợp vào dấu ba chấm (...)
- Dương xỉ là những cây đã có ..1.. , ..2.. ,..3.. thật sự.
- Lá non dương xỉ bao giờ cũng…………4………
- Khác với rêu, bên trong thân, lá dương xỉ đã có ……5….. giữ chức năng vận chuyển nước, muối khoáng và chất dinh dưỡng.
- Dương xỉ sinh sản bằng …6…. như rêu nhưng khác rêu ở chỗ có………7..… do bào tử phát triển thành.
Hướng dẫn giải
- Dương xỉ là những cây đã có rễ, thân, lá thật sự.
- Lá non dương xỉ bao giờ cũng cuộn tròn ở đầu
- Khác với rêu, bên trong thân, lá dương xỉ đã có mạch dẫn giữ chức năng vận chuyển nước, muối khoáng và chất dinh dưỡng.
- Dương xỉ sinh sản bằng bào tử như rêu nhưng khác rêu ở chỗ có nguyên tản do bào tử phát triển thành.
3. Luyện tập
3.1. Bài tập tự luận
Câu 1: So sánh đặc điểm bên ngoài của thân, lá, rễ cây dương xỉ và cây rêu?
Câu 2: Lật mặt dưới một lá già lên để tìm xem có thấy các đốm nhỏ? Dùng kim nhọn gạt nhẹ một vài hạt bụi nhỏ trong mỗi đốm, đặt lên phiến kính quan sát dưới kính hiển vi, ta thấy những hạt bụi đó là các túi bào tử có hình như sau (H.39.2)?
3.2. Bài tập trắc nghiệm
Câu 1: Đặc điểm nào dưới đây có ở dương xỉ mà không có ở rêu?
A. Sinh sản bằng bào tử
B. Thân có mạch dẫn
C. Có lá thật sự
D. Chưa có rễ chính thức
Câu 2: Dương xỉ sinh sản như thế nào?
A. Sinh sản bằng cách nảy chồi
B. Sinh sản bằng củ
C. Sinh sản bằng bào tử
D. Sinh sản bằng hạt
Câu 3: Ở dương xỉ, nguyên tản được hình thành trực tiếp từ
A. bào tử
B. túi bào tử
C. giao tử
D. cây rêu con
Câu 4: Ở dương xỉ, các túi bào tử nằm ở đâu?
A. Mặt dưới của lá
B. Mặt trên của lá
C. Thân cây
D. Rễ cây
4. Kết luận
Sau khi học xong bài này các em cần:
- Mô tả được quyết (cây dương xỉ) là thực vật có rễ, thân, lá, có mạch dẫn. Sinh sản bằng bào tử.
- Trình bày được đặc điểm cấu tạo cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản (túi bào tử) của dương xỉ.
- Biết cách nhận dạng một cây thuộc dương xỉ, phân biệt với cây có hoa.
- Nói rõ được nguồn gốc hình thành các mỏ than đá.
Tham khảo thêm
- doc Sinh học 6 Bài 37: Tảo
- doc Sinh học 6 Bài 38: Rêu - Cây rêu
- doc Sinh học 6 Bài 40: Hạt trần - Cây thông
- doc Sinh học 6 Bài 41: Hạt kín - Đặc điểm của thực vật Hạt kín
- doc Sinh học 6 Bài 42: Lớp Hai lá mầm và lớp Một lá mầm
- doc Sinh học 6 Bài 43: Khái niệm sơ lược về phân loại thực vật
- doc Sinh học 6 Bài 44: Sự phát triển của giới Thực vật
- doc Sinh học 6 Bài 45: Nguồn gốc cây trồng